239 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Uit de kunst | 'Hetero's kunnen nog heel wat leren van LHBT's'

Uit de kunst | 'Hetero's kunnen nog heel wat leren van LHBT's'

Levenskunstenaar Rikkert van Huisstede over 'Zou jij het zijn'

De 24-jarige theatermaker Rikkert van Huisstede gaat regelmatig in een jurk en op pumps over straat. Hij ziet zichzelf als levenskunstenaar en hoopt dat we allemaal onvoorwaardelijk van elkaar leren houden. Na te hebben getoerd met Herman van Veen beklimt hij in september met z'n band de theaterpodia. Met 'Zou jij het zijn' wil hij mensen dichter bij elkaar brengen door ze te laten inzien dat we elkaar eigenlijk best goed begrijpen. Of je nu man bent of vrouw, homo of hetero, religieus of atheïst.

Bevrijdend
Gekleed in een zwarte rok, op zwarte pumps en met een rood ceintuur komt Rikkert me tegemoet. Hij schudt me zelfverzekerd de hand. We lopen een terras op in het Vondelpark.

Het begon ooit met het thuis aantrekken van een jurk en al snel vroeg Rikkert zich af waarom dat niet op straat zou kunnen. ‘Ik hoor wel op het nieuws dat het niet kan, dat je in elkaar geslagen wordt en dat het onveilig is, maar dat moet ik eerst zelf nog maar uitvinden. Ik liep hier een tijdje terug, alleen en in vrouwenkleding. Er zat een groep jongens op een bankje en ik vroeg me af of ik daar wel langs moest lopen, of het wel veilig was. Ik besloot om het gewoon te doen en nadat ik er voorbij was, riep een van die jongens "respect". Dat was ook het moment waarop ik me realiseerde dat ik zelf zoveel vooroordelen heb over mensen. Al zou ik niet zo snel midden in de nacht in een kort jurkje over straat gaan, dan zou ik me wel onveilig voelen.’

'Of mensen 't leuk vinden of niet, als ze mij zien, word ik onderdeel van hun wereldbeeld'

Eigenlijk krijgt de theatermaker alleen maar positieve reacties op zijn verschijning. Het meeste impact heeft hij op mensen in het dagelijks leven. Op straat, met vrienden of in de supermarkt. Sommigen spreken hem erop aan en anderen steken hun duim op. ‘Ik ben me ervan bewust dat ik invloed heb op het wereldbeeld van mensen.' Ineens steekt Rikkert zijn handen uit – hij houdt ze op kleine afstand van elkaar voor zijn borst. ‘Eerst is hun wereldbeeld zo groot en nadat ze mij hebben gezien is het een beetje groter.’ Demonstratief vergroot hij de afstand tussen zijn handen. 'Of ze het leuk vinden of niet, ik zit erin. Ik ben ineens onderdeel van hun wereldbeeld en ze mogen zelf kiezen of ze van dat deeltje van mij gaan houden of het gaan haten, dat is hun eigen proces. Ik merk dat het bevrijdend werkt voor mensen en omdat ik veel zelfvertrouwen heb, voel ik een bepaalde verantwoordelijkheid om voor anderen dingen mogelijk te maken. Als mensen mij zelfverzekerd zien rondlopen, voelt de volgende keer dat ze een man in vrouwenkleding zien rondlopen al minder gek.’

Hokje
‘Je wordt vanaf je geboorte gedrild om in een hokje te passen en als dat niet past, dan moet je op televisie bij Arie Boomsma vertellen dat je transgender bent. Bijna alsof het een ziekte is. Het individu wordt geproblematiseerd. Er wordt gezegd dat het kind een probleem heeft en dat zelf maar moet oplossen. Hij of zij moet dan naar de dokter of het ziekenhuis. Volgens mij heeft dat kind geen probleem, maar de maatschappij, want waarom zou het erg zijn als dat jongetje een jurk wil dragen? Dat kan gewoon, dat kun je gewoon doen! Dat hele rigide genderhokjesgedoe voor man en vrouw is het probleem. Op het moment dat je daar uit stapt, bevrijd je je ervan. Dan loop je wel weer tegen andere obstakels aan, zoals het niet geaccepteerd worden door mensen, maar dat is uiteindelijk veel minder erg. De grootste schending van mensenrechten heeft te maken met gender. Het idee dat mannen en vrouwen fundamenteel van elkaar verschillen en dat dat goed is. Die ongelijkheid, die de oorzaak is van zoveel geweld, daar moeten we echt vanaf.'

'Er zijn genoeg hetero mannen die een jurk dragen en net zoveel vrouwen die geen jurk aantrekken'

Rikkert lijkt alles wat er om ons heen gebeurt in zich op te nemen. In de verte klinkt een grasmaaier. ‘Mooi geluid hè?' merkt hij ineens op en hij vervolgt zijn verhaal. ‘Als mensen mij zien, vragen ze zich misschien wel af of ik man of vrouw ben. Na een voorstelling vroeg iemand eens aan een andere bezoeker of ik een homo was, of travestiet, of misschien transgender. Dat vond ik interessant, want je kunt dus niet een vrouwelijke man zijn of een man zijn en een jurk dragen, zonder voor homo of travestiet te worden aangezien. Er zijn ook heteroseksuele mannen die een jurk dragen en genoeg vrouwen die het niet leuk vinden om een jurk te dragen. Er zijn zoveel verschillende mensen.’

Zou jij het zijn
Nadat zijn studie muziektheater begon Rikkert als stagiair bij Herman van Veen. Hij begon als klarinettist en volgspotter, maar langzaam aan werd zijn rol steeds groter in het programma. Inmiddels mag hij zo nu en dan zelfs een solo zingen. Na 2,5 jaar groeit hij langzaam uit de voorstelling en Van Veen vindt het tijd dat Rikkert op eigen benen gaat staan. 'Ik kan iets, namelijk zingen, schrijven, filosoferen. Dat heb ik cadeau gekregen, dus dat moet ik gebruiken. Waar ga ik dat dan voor inzetten? Niet voor het applaus of om mijn eigen ego op te poetsen. Het zou zo mooi zijn als ik door mijn optredens meer ruimte creëer voor iedereen en meer ruimte voor liefde. Ik zou het zo leuk vinden om verschillende groepen met elkaar te verbinden. We leven zó ontzettend in een heterocultuur. Als je op de bus staat te wachten, hangt er een poster met een naakte vrouw. Op televisie en overal waar je komt wordt die heterowereld in je gezicht geduwd. Mensen zeggen vaak dat homo’s minder opvallend moeten doen, maar het is juist die heteronormativiteit waarmee je steeds geconfronteerd wordt. Er zit zoveel kennis en wijsheid bij LHBT’s als het gaat om zelfontplooiing, hoe vind ik mijn weg buiten de norm en hoe ga ik om met kritiek? Stel dat het me in mijn theaterprogramma lukt om de hetero’s te laten inzien dat ze nog heel wat kunnen leren van de zogenaamde LHBT-gemeenschap’, zegt Rikkert oprecht en met volle overtuiging.

 

Rikkerts voorstelling Zou jij het zijn gaat over inlevingsvermogen. De performer heeft het niet alleen over LHBT’s en gender; zijn programma is een mix van verschillende onderwerpen. Door middel van tegenstellingen wil hij zijn publiek laten nadenken over zichzelf. 
‘Ik vertel de mensen dat ik een brief van Jezus heb gekregen en dat dat best intiem is. Dan vraag ik me hardop af of ik die brief wel kan voorlezen. Op dat moment merk ik dat er twee groepen ontstaan in de zaal. De religieuzen en de ongelovigen. De gelovige mensen voel je denken: hallo, gaat hij het nu over mijn Jezus hebben? en de atheïsten denken: getverdermme, daar heb ik nu juist niks mee. Ik sta tussen die twee groepen in en begin de brief voor te lezen. De brief is lastig samen te vatten, maar het komt erop neer dat ik aan Jezus vraag hoe ik de kracht vind om in mijn volledige potentie te leven. Zijn antwoord eindigt dat je in jezelf je beste vriend moet vinden, want dit is je werk, dit is je kracht, het verlangen om met jezelf te zijn. Als de brief uit is, merk je aan de zaal dat beide groepen vanuit een ander startpunt samenkomen en het eens zijn met de boodschap. Zo doe ik dat ook met mensen die uit de stad en van het platteland komen of met de tegenstelling man en vrouw. Doordat ik overal tussenin sta en onderzoekend ben, lukt het me om anderen te laten inzien dat we helemaal niet zo verschillend zijn en elkaar eigenlijk best goed begrijpen.'

Aan het begin van Zou jij het zijn bedankt Rikkert zijn publiek. 'Ik zeg ze: "Ik bedank jullie, want jullie zijn de voorstelling. Niet wat ik en mijn muzikanten gaan zingen en spelen, maar wat jullie zometeen gaan voelen en ervaren is de voorstelling. Het zit in jou." En dan hoop ik dat ze de voorstelling verlaten en zich bevrijd voelen of in ieder geval merken dat er meer ruimte is in de wereld om jezelf te zijn.'

Vanaf 24 september is Rikkert in de theaters te zien met 'Zou jij het zijn'. Kijk hier voor de speellijst.

In 'Uit de kunst' zetten we bijzondere kunstenaars in de spotlight. Ben jij een getalenteerd fotograaf, beeldhouwer, tekenaar, schilder of bijvoorbeeld breier? Laat het ons weten via redactie@gay.nl en wie weet sta jij binnenkort op deze plek. Klik hier voor een overzicht van alle kunstenaars tot nu toe.

Tekst: Rik Alexander / Beeld: Rona Lane 

  Whatsapp
10 september 2017, 13:00
239 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Nog geen lid? Meld je gratis aan en ontmoet direct duizenden andere gebruikers.
Volg Gay.nl op
Facebook / Twitter

deze functie is alleen voor Members
Go Premium Ok